Nirogi Raha (निरोगी रहा)

डॉ. परीक्षित शेवडे आणि डॉ. स्वराली शेंड्ये यांचे 'निरोगी रहा' हे पुस्तक स्वतःला निरोगी ठेवण्यासाठीच्या प्रतिबंधात्मक मार्गदर्शनाची एक संक्षिप्त तरीही तपशीलवार ओळख करून देणारे एक उत्तम मार्गदर्शक आहे. भारतीय ग्रंथ परंपरेला अनुसरूनच, त्यांनी स्वस्थ (आरोग्यपूर्ण) या शब्दाच्या व्याख्येपासून सुरुवात करून त्यानंतर वर्षभरातील बदलत्या ऋतूंनुसार अवलंबल्या जाणाऱ्या दैनंदिन पद्धती आणि आवश्यक बदलांचे थोडक्यात पण सूक्ष्मपणे स्पष्टीकरण दिले आहे. आयुर्वेदात नवीन असलेल्या वाचकांना हे पुस्तक विषयाची उत्तम ओळख करून देईल आणि स्वत:चा प्रतिबंधात्मक प्रवास सुरू करण्यासाठी पुरेसा तपशील प्रदान करेल. लेखकांनी त्यांच्या विशिष्ट शिफारसींच्या समर्थनासाठी संबंधित संदर्भ आणि प्रकाशने देखील दिली आहेत, ज्यामुळे जिज्ञासू वाचकांना या विषयातील पुढील संशोधनासाठी मार्ग खुला होईल. वाचकाने या पुस्तकात सुचवलेल्या प्रत्येक पैलूतील किमान एक बदल स्वीकारावा, त्याचे फायदे (किंवा मर्यादा) स्वत: अनुभवावे आणि नंतर स्वत:च्या प्रकृतीनुसार प्रतिबंधात्मक उपचार सानुकूल (customize) करण्यासाठी तज्ज्ञ वैद्यांचे मार्गदर्शन घ्यावे. आयुर्वेदाचे उद्दिष्ट 'स्वस्थस्य स्वास्थ्यरक्षणम्' (स्वस्थाच्या स्वास्थ्याचे रक्षण करणे) आणि 'आतुरस्य विकारप्रशमनं च' (रुग्णाच्या आजाराचे निवारण करणे) हे आहे. हे पुस्तक अन्न उत्पादन, साठवणूक, भेसळ आणि फसवणूक यांसारख्या आजच्या काळातील आव्हानांकडे लक्ष वेधून आणि त्यातून मार्ग कसा काढावा, हे सांगून आयुर्वेदाचे उद्दिष्ट साध्य करते. एका जागरूक वाचकाने या पुस्तकापासून सुरुवात करायला हवी, मात्र स्वतःचा प्रतिबंधात्मक आरोग्याचा मार्ग हा स्व-अभ्यास, सराव आणि तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनातूनच तयार करायला हवा, हे लक्षात ठेवावे. -- नीलेश नीलकंठ ओक लेखक, वक्ते, मूळ संशोधक